Sprint 0 – Een gedegen voorbereiding is de basis van een efficiënt scrumproject

Als je Netvlies een beetje kent, weet je dat ons bedrijf een grote fan is van de Scrum-methode. Projecten zijn simpelweg sneller af en beter van kwaliteit, en de manier van samenwerken is erg prettig. Maar toen we er in 2010 mee begonnen was dat best een uitdaging. De manier van werken is heel anders dan we gewend waren, en niemand had ervaring met Scrum. Het gevolg was dat we toch nog vaak teruggrepen op ‘ouderwetse’ regels die we kenden, en dat onze eerste scrumprojecten verre van ideaal verliepen.

Omdat er nog steeds veel organisaties zijn die in deze startfase zitten en nog niet veel ervaring met Scrum hebben, heb ik besloten de komende tijd mijn kennis hierover te delen in een serie blogs waarin ik uitgebreid in ga op alle aspecten van de Scrum-methodiek. Te beginnen met dit eerste blog over Sprint 0, waarin we dieper ingaan op de voorbereidende fase waarin de basis wordt gelegd voor de realisatiefase.

Dikke tip: In dit blog komen wat typische Scrumtermen naar voren. Heb je geen idee waar ik het over heb? Onderaan vind je een korte begrippenlijst.

Wil je de voordelen van Scrum optimaal benutten?
Zorg met je Sprint 0 dat je goed voorbereid aan de slag gaat!
  

Scrum brengt veel voordelen en efficiëntie met zich mee om tot een goed eindproduct te komen. Tenminste, zolang je voorbereid aan de slag gaat. Je wil uiteraard voorkomen dat het project gaandeweg stilvalt door zaken die in de beginfase getackeld hadden kunnen worden. Hoe beter je de voorbereidingsfase ( door ons dus ook wel Sprint 0) inricht en aanpakt, des te groter de voordelen van Scrum zijn tijdens de realisatie sprints.

Wij bij Netvlies delen Sprint 0 op in 4 verschillende thema’s:

  1. Interactie & ontwerp
  2. Vullen en prioriteren van de product backlog
  3. Koppelingen met derde partijen

Leg het ontwerp en de interactie vast

Tijdens de realisatiesprints zit je met een volledig multidisciplinair team aan de wensen van jouw klant (user stories) te werken. Het ontwerp zorgt echter voor een uitdaging. Stel: op dag 2 van de sprint blijkt dat het ontwerp helemaal niet aanslaat bij onze klant. De klant vindt het qua uitstraling niet passen of de huisstijl is niet juist doorvertaald. Kortom, de ontwerper moet terug naar de tekentafel. Dat is niet zonder gevolgen. Zolang het ontwerp niet (minimaal in grote lijnen) is goedgekeurd, komen de programmeurs binnen de kortste keren zonder werk te zitten.

Juist om dat te voorkomen, is het belangrijk om voor de start van sprint 1 een stijlrichting neergezet te hebben. Op deze manier gun je de product owner en achterban de kans om het  onderwerp rustig te kunnen laten bezinken. Een nieuwe website of webapplicatie is vaak een flinke investering en dan wil je niet de look & feel van de website er bij de klant er ‘doorheen rammen’.

De interactie vormt een vergelijkbaar verhaal. Door van de belangrijkste pagina’s en website elementen wireframes te maken, heb je een praatstuk en kun je alvast samen met de klant nadenken over de werking van de belangrijkste functionaliteiten. Of de functionaliteit er wel of niet in komt is natuurlijk afhankelijk van de prioriteit. Ook de invulling van de functionaliteiten is uiteraard niet in beton gegoten, maar voor de klant is het erg fijn om te weten hoe het product in grote lijnen gaat werken en hoe het eruit komt te zien.

Product Backlog als leidraad

Tijdens de realisatiesprints werk je op basis van prioriteiten aan de user stories. Kortom, de belangrijkste wensen moeten voor de start van de eerste sprint in kaart gebracht zijn.

De product backlog wordt beheerd door de product owner. Het vullen van de backlog is dus een taak die bij de klant ligt (geen zorgen, we helpen wel!). Het voordeel is dat er op dit moment voldoende basis is om de backlog te vullen:

  • Goed werkende functionaliteiten van de huidige website (/ webapplicatie / webshop)
  • Inzichten op basis van statistieken (algemeen en specifiek)
  • De online doelstellingen
  • De customer journeys
  • Inspirerende functionaliteiten van concullega’s
  • Stijlaanzet en wireframes

Zodra de wensen/user stories (in ieder geval de belangrijkste) van je klant in kaart gebracht zijn, is het van belang dat iedere user story een unieke prioriteit krijgt. Tijdens (en na!) het Scrummen kan de product backlog enkel door overleg binnen het Scrum team aangevuld en aangepast worden.

Let ook op de koppelingen (met derde partijen)

Dan nog iets compleet anders, maar absoluut niet onbelangrijk. Bij veel websites, webshops en webapplicaties zijn koppelingen met andere systemen gewenst (denk aan CRM, ERP en andere systemen).

Vooral wanneer de werking of content op de website gevoed wordt door een koppeling, is het cruciaal dat de koppeling helemaal gereed is wanneer je start met de realisatie. Als dat niet het geval is, ga je een website opzetten op basis van aannames. Zodra de koppeling alsnog gemaakt word, loop je gegarandeerd tegen onvoorziene problemen aan.

Allemaal afgetikt? Mooi, dan kun je met een gerust hart aan de slag met sprint 1!

Scrum begrippenlijst:

  • (realisatie) Sprint – Een iteratie van 2 of 3 weken, waarin we met een multidisciplinair team samen een set van wensen (user stories) oppakken.
  • User story – Eén specifieke wens op basis van een afgekaderde functionaliteit.
  • Product backlog – Verzameling van alle wensen die in het product kunnen(!) komen. De wensen (user stories) hebben allemaal een unieke prioriteit op basis waarvan we ze tijdens de sprints oppakken. Dit zorgt er dus voor dat een wens, hoe onrealistisch dan ook, altijd op de backlog kan staan zolang de prioriteit maar klopt. Een backlog is dus ook project overstijgend; wanneer we een half jaar later met een optimalisatiesprint aan de slag gaan, is de (herziene) backlog gewoon weer het uitgangspunt.
  • Product owner – Afgevaardigde van de klant die bij ons in het team op kantoor zit. Kan ter plekke knopen doorhakken en vragen beantwoorden om zo de vaart erin de houden. Het is dus belangrijk dat de product owner voldoende tijd en mandaat krijgt van de organisatie.
  • Persona – Een fictief persoon die een doelgroep vertegenwoordigt. Om ons zo goed mogelijk in de klant te kunnen verplaatsen, maken we persona’s. Denk aan naam, foto, leeftijd, online ervaring, branche gerichte kenmerken, gezinssituatie, etc.
  • Customer journey – De klantreis die een persona aflegt. Van prikkel (onbekend met product of dienst), via oriëntatie en aankoopfase naar een loyale klant, die anderen prikkelt of overtuigt. Binnen alle fases zijn er online aandachtspunten en wensen om de potentiële klant een stap verder te helpen om deze uiteindelijk tot loyale klant te maken.

Wil je zelf aan de slag met Scrum?
Eerder schreef ik een blog met tips om zelf aan de slag te gaan met Scrum bij interne projecten.

5 tips om jouw projecten met Scrum tot een succes te maken

Geen blogs missen uit deze serie?

Meld je hieronder aan voor onze e-mailupdates, waarbij je ook kunt aangeven welke onderwerpen je het meest interessant vindt.  

Medewerker foto
Scrum Master & BI Consultant Hugo Leijdekkers

Hugo heeft meerdere rollen, waaronder technisch project management, BI consultant en Scrum Master. Resultaatgericht, loyaal en oplossingsgericht omschrijven hem als persoon. Een van zijn drijfveren is het conceptueel uitdenken tot het realiseren van een project, dit binnen de randvoorwaarden. In zijn vrije tijd reist en sport hij graag en is Hugo altijd in voor een borrel!

Over Hugo Leijdekkers